JEZUS CHRISTUS IN HET MIDDEN
Over de symbolen op de nieuwe kleden en stola's is diep nagedacht.
Een symbool is een gebeurtenis of een teken of een voorwerp dat meerdere betekenissen in zich draagt. Het uiterlijke teken nodigt altijd uit om niet bij de buitenkant stil te blijven staan, maar om dieper te kijken, dieper te voelen, dieper te geloven en op zoek te gaan naar de achterliggende en onderliggende betekenissen en inhouden!
Wat we hebben gekozen staat hier afgebeeld op een foto.
U ziet een stok met een open krul aan de bovenkant, en vlak onder de krul een dwarsbalk. De staf (zonder dwarsbalk) is een herdersstaf, waarmee je ook in onze tijd nog wel eens een herder met een kudde schapen kunt zien lopen. De staf is mooi om op te steunen, als een stok om mee te gaan, maar er zijn meer mogelijkheden! Hij kan dienen als verdedigingswapen om de schapen in de kudde te beschermen tegen roofdieren. De staf kan ook dienen om de schapen die afgedwaald zijn, of die achterblijven, of die dreigen af te dwalen, met stevige aandrang als dat nodig is, weer in goede richting te drijven! Desnoods kan in de krul van de staf een flinke steen geplaatst worden om ofwel onwillige schapen in het gareel te krijgen, ofwel bedreigingen van buitenaf het hoofd te bieden.
Het gaat hier om 2 zaken: hoéden en béhoeden. Naar grazige weiden en heldere waterstromen voeren, én tegen kwaad beschermen. Op de goede weg leiden, en behoeden voor alles wat verkeerd is. Daarin herkennen we natuurlijk onmiddellijk het beeld van Jezus als goede herder, en dat is ook de bedoeling!
Jezus zegt in Joh.10:14-16(NBV) 'Ik ben de goede herder. Ik ken mijn schapen en mijn schapen kennen mij, zoals de Vader mij kent en ik de Vader ken. Ik geef mijn leven voor de schapen. Maar ik heb ook nog andere schapen, die niet uit deze schaapskooi komen. Ook die moet ik hoeden, ook zij zullen naar mijn stem luisteren: dan zal er één kudde zijn, met één herder."
Bij het symbool op de kleden en stola's ziet u, zoals dat bij een herdersstaf ook gebruikelijk is, dat de krul van de staf open is, maar dat er ook ruimte is tussen de stroken goudband, zodat ook de uiteinden van het symbool open zijn.
Zoals de goede herder Jezus open staat voor andere schapen, ook van buiten de bekende kudde, zo willen wij als Zijn gemeente gastvrij en open zijn naar mensen die even of misschien wat langer binnen willen lopen.
De dwarsbalk, hoewel misschien handig om op te leunen, zit oorspronkelijk niet op een herdersstaf. Maar bij dit symbool vormt de dwarsbalk samen met staf een kruis.
Natuurlijk verwijst dat naar het kruis dat Jezus Christus ook voor ons droeg. Dat wij daar steun en troost uit kunnen putten is duidelijk. Maar er zit nog meer in de afbeelding! In kerken, psalmboek, ziet u nogal eens het volgende symbool:
Dit symbool wordt gevormd door de Griekse hoofdletters CH (chi) en R (ro) samen te voegen. (Grieks is de taal waarin het Nieuwe Testament is geschreven.) De CH is X en de R is P. Als de X een kwart slag gekanteld wordt, dan ontstaat de vorm van een kruis. De CH en de R vormen samen de beginletters van het woord "Christus"!
Kleuren in de eredienst
In de eerste tijd van de Christelijke kerk waren de kleden en de kleding ongeveer zoals de mensen het thuis gewend waren.
Met name de Romeinse burger die het kon betalen droeg witte kleding. Maar in de bijbel had de kleur wit ook nog een symbolische betekenis.
In het Oude Testament is wit een feestkleur, kleur van de reinheid en van vergeving van de zonden. En wie vergeven is kan opnieuw beginnen, een nieuw bestaan opbouwen.
In het Nieuwe Testament is wit ook de kleur van reinheid en van toewijding aan God. Op afbeeldingen uit de Oude kerk zien we dat de voorgangers witte kleding dragen. Toen er meer welvaart kwam kreeg het kleed van de voorganger bij feestdagen een versiering. Daardoor kreeg zo'n feestdag een extra accent. Paus Innocentius lll omstreeks 1200 gaf regels voor het gebruik van kleuren in de eredienst:
Wit voor de feestdagen.
Rood voor de martelaarsdagen.
Zwart voor de boetedagen.
Groen voor de dagen die over bleven.
De Reformatie had nauwelijks aandacht voor versiering in de kerk. Dus ook niet voor kleuren. De Lutherse en de Anglicaanse kerk kenden wel kleuren.In de 20e eeuw komt er onder invloed van de liturgische beweging weer belangstelling voor kleuren in de (reformatorische) kerk. Ook is er een groeiende belangstelling voor symbolen.
De kleur zwart is een symbool van de dood. Bij begrafenissen wordt dan vaak zwarte kleding gedragen. In de eredienst is zwart - de liturgische kleur voor Goede Vrijdag.
Groen is de kleur van groeiende planten, met name in de lente en zomer. Het is een symbool voor leven. Liturgisch gezien is groen de triomf van het leven over de dood. De kleur wordt gebruikt in de tijd tussen de feesten.
Rood is de kleur van het bloed. Liturgisch is het de kleur voor de herdenking van de heiligen en martelaren van de kerk. Als kleur van het vuur wordt het voor het Pinksterfeest gebruikt.
Wit is het symbool van de zuiverheid, de reinheid en de onschuld. Het is de Liturgische kleur voor de feestdagen van Kerstmis en Pasen.
Paars is de kleur van de boetedoening en rouw. Purper is ook de kleur voor een koninklijk gewaad. De liturgische kleur wordt gebruikt in de weken van Advent en de voorbereiding (40 dagentijd) op Pasen.
In de Lucaskerk staat een klok, waar men kan zien welke kleur aan de beurt is.
Kleurensymboliek
de laatste zondag van het Kerklijk jaar wit
eerste Adventzondag paars
tweede Adventzondag
derde Adventzondag-Gaudet (verblijdt u) rose
vierde Adventzondag paars
Kerstnacht
eerste Kerstdag
tweede Kerstdag
Oudejaarsavond - Belijdenis wit
Nieuwjaarsdag - Naamgeving
Driekoningen - Epfaniën
vanaf Driekoningen tot Aswoensdag groen
Jezus leeft tussen de mensen
Aswoensdag paars
eerste zondag - Invocabit
tweede zondag - Reminiscere
derde zondag - Oculi rose
vierde zondag - La etara (verheug u) paars
vijfde zondag - Judica
zesde zondag - Palmarum (Palmzondag)
Witte Donderdag wit
Goede Vrijdag rood
Stille Zaterdag paars
eerste Paasdag
tweede Paasdag
Paasdagen tot Pinksteren wit
Hemelvaartsdag
Wezenzondag
eerste Pinksterdag rood
tweede Pinksterdag
zondag na Pinksteren
Drievuldigheid wit
De lente en zomer tot Advent groen
de kleur van de zomer, -vruchtbaarheid, -van het leven en van hoop
Hervomingsdag rood